“Экологи-2013” сэдэвт эрдэм шинжилгээний үндэсний бага хурал боллоо
Монгол Улсын Засгийн газрын 1987 оны 202 тоот тогтоолоор МУИС-ийн судалгаа шинжилгээний ажлын хэтийн төлөв, чиг хандлагыг шинэчлэн тодорхойлж, орчин цагийн шинжлэх ухааны тодорхой чиглэлээр эрдэм шинжилгээний ажил явуулах нөхцөл бололцоог бүрдүүлэх, сургалт-судалгааны ажлын нэгдлийг хангах зорилт дэвшүүлсэн юм. Энэ тогтоолыг үндэслэн МУИС-ийн Биологи, биотехнологийн сургуулийн Экологийн тэнхимийг Экологийн лаборатори нэртэйгээр 1988 онд байгуулсны 25 жилийн ой өнөө жил тохиож байна. Ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх арга хэмжээний хүрээнд тус тэнхимээс “Экологи-2013” эрдэм шинжилгээний үндэсний бага хурлыг 2013 оны 3-р сарын 29-нд зохион байгууллаа. Уг эрдэм шинжилгээний бага хурлыг нэгдсэн хуралдаан, ханын илтгэл зэрэг нийтлэг арга хэмжээнээс гадна “Ногоон хөгжил” (БОНХЯ, АНУ-ын Азийн сантай хамтран), “Доройтсон экосистемийн нөхөн сэргээлт” (Оюу Толгой ХХК-тай хамтран), “Биологийн олон янз байдал, экологи, хамгаалал” сэдэвт салбар хуралдаануудтайгаар зохион явуулж, нийт 50 илтгэл хэлэлцэв. Эрдэм шинжилгээний бага хуралд Байгаль орчин ногоон хөгжлийн яам; Ус цаг уур, орчны хүрээлэн; ШУА-ийн Биологийн хүрээлэн, Ботаникийн хүрээлэн, Геоэкологийн хүрээлэн; Зэрлэг амьтан хамгаалах нийгэмлэг (WCS); Зэрлэг амьтан судлах хамгаалах төв; ХААИС-ийн Экологи, технологи хөгжлийн сургууль, Экосистемийн судалгааны төв, Агробиологийн сургууль; ШУТИС-ийн Экологи, тогтвортой хөгжлийн төв; МУБИС-ийн Байгалийн ухааны сургууль; Монос дээд сургууль; Этүгэн дээд сургууль; Оюу Толгой ХХК; Монгол алт ХХК; Германы олон улсын хамтын ажиллагааны нийгэмлэг (GIZ); АНУ-ын Азийн сан; Швейцарийн хөгжлийн агентлаг; Чингис хаан олон улсын нисэх буудал; Ирвэс хамгаалах сан; Мал аж ахуйн эрдэм шинжилгээний хүрээлэн; МУИС-ийн  Тогтвортой хөгжлийн хүрээлэн, Экологийн боловсролын төв, ГГС, ББС зэрэг байгууллагын төлөөлөл болох 150 орчим хүн оролцсон нь Монгол орон дахь экологийн судалгаа, боловсрол, хэрэглээний түвшинг тодорхойлох хэмжээний хурал боллоо гэж зохион байгуулагчдын зүгээс дүгнэхэд хүргэж байна. Эрдэм шинжилгээний бага хурлын үед удаан хугацааны экологийн судалгаа, тогтвортой хөгжлийн боловсрол, ногоон хөгжлийн үзэл баримтлал, нөхөн сэргээлтийн тулгамдсан асуудлууд зэрэг олон талт асуудлаар өргөн хүрээтэй хэлэлцүүлэг өрнүүлсэн юм. Хуралдааны дүнд гарсан санал дүгнэлтийг нэгтгэн боловсруулж, холбогдох байгууллагуудад хүргүүлэхээр зохион байгуулах комисс ажиллаж байна. Хурлыг зохион байгуулахад туслалцаа үзүүлсэн МУИС, БОНХЯ, Германы олон улсын хамтын ажиллагааны нийгэмлэг (GIZ), Нидерландын засгийн газрын санхүүжилтээр хэрэгжүүлж буй АНУ-ын Азийн сангийн хөтөлбөр, Оюу Толгой ХХК, Зэрлэг амьтан хамгаалах нийгэмлэг (WCS) зэрэг байгууллага, дэмжиж ажилласан хувь хүмүүс, төгсөгчид болон гадаадад ажиллаж сурч буй багш нартаа гүн талархал илэрхийлье.   МУИС-ийн ББС-ийн Экологийн тэнхимийн хамт олон “Экологи-2013” эрдэм шинжилгээний бага хурлыг зохион байгуулах комисс  цааш унших →
Г.Жигүүрмаа АНУ-д докторын зэрэг хамгааллаа
МКС-ийн Эдийн засаг, математик, загварчлалын тэнхимийн багш Г.Жигүүрмаа өчигдөр буюу 2013 оны 04 сарын 02-нд АНУ-ын “Pacific States University”-ийн Бизнес Удирдлагын салбарт “Уул уурхайн үйлдвэрлэгчдийн бусад салбарт нөлөөлөх хүчин зүйлсийг тооцох математик арга” сэдвээр доктор /Ph.D/ -ын зэрэг амжилттай хамгааллаа. МУИС-ийн хамт олны зүгээс баяр хүргэж, амжилт хүсье.  цааш унших →
ОУХС-ийн
ОУХС-ийн Дипломат Орчуулгын Тэнхмээс оюутнуудын дунд жил бүрийн хавар зохион явуулдаг гадаад хэлний уламжлалт баяр 2013 оны 3-р сарын 25-30-нд “ Гадаад хэл, Орон Судлалын Өдрүүд” нэртэйгээр явагдлаа. Гадаад хэлний баярт тус сургуулийн I-IV дамжааны оюутнууд өргөнөөр хамрагдан оролцож, сурч буй гадаад хэл болох Англи, Герман,Франц,Орос, Хятад, Солонгос, Япон хэлийг хир зэрэг  эзэмшиж тухайн орныхоо түүх соёлоос хэрхэн суралцаж байгаагаа харууллаа. Энэ баярын өдрүүдэд: Англиар яригч орнуудыг танилцуулах уралдаан зохиогдож: 1-р байранд ОУХ-ны 1-2 / АНУ/ 2-р байранд ОУХ-ны 1-1 / Канад / 3-р байранд ОУЭЗХ-ны1-1 / Австрали /                                                   Өрнө, Дорнын хэл соёлыг танилцуулах уралдаанд: 1-р байранд Хятад хэлийг сонгон суралцаж буй оюутнууд /32,7 оноогоор/ 2-р байранд Солонгос хэлийг сонгон суралцаж буй оюутнууд /32 оноогоор/ 3-р байранд Япон хэлийг сонгон суралцаж буй оюутнууд /30 оноогоор/       Англи хэл дээр явагдсан асуулт хариултын “Алтан хонх” тэмцээнд: 1-р байранд  Ж. Золжаргал ОУЭЗХ 2-2 2-р байранд Б. Дүүрэнбилэг ОУХ 2-1 3-р байранд  Т. Тони ОУХ 2-3                                    “Хэн сайн орчуулах вэ?” Англи хэлнээс орчуулах уралдаанд: 1-р байранд О. Баттулга ОУХ  3-1 2-р байранд Э. Энхрэл  ОУХ 3-2 3-р байранд А. Нарангарвуу ОУЭЗХ 3-1 “Англи хэлээр хэн сайн дуулах вэ?” уралдаанд: 1-р байранд Г. Намуунаа  ОУЭЗХ 3-1 2-р байранд Б. Золжаргал ОУЭЗХ 3-1 3-р байранд  Э. Тулга ОУЭЗХ 3-2 Өрнө, Дорнын хэл соёлын сурталчилгааны үзүүлэн ханын сонины агуулгаар нийт оюутнуудын дунд асуултын удалдаан явуулж дүгнэхэд 4-р агийн оюутан Т. Итгэл шалгарч шагнууллаа. Мөн Өрнө , Дорнын хэл соёлыг амжилттай сурталчилсан үзүүлбэрүдээрээ Франц, Орос болон Хятад хэлнийг сонгон суралцаж буй оюутнууд шалгарч шүүгчдийн нэрэмжит тусгай шагналыг тус тус хүртлээ. Нийт оюутнууд идэхтэй, зохион байгуулалттай оролцож сурч буй гадаад хэлдээ сонирхолтой төдийгүй тухайн орны түүх соёлоос хэрхэн амжилттай суралцаж байгаагаа харуулсан ба оюутнууд маань өрнө дорнын орны хэлээр ярисан дуулсан, жүжиглэсэн түүх соёлоос нь дэлгэн харуулсан өдрүүд болж шинэ мэдлэг мэдээллээр сургуулийн анги танхим цалгисан багш оюутнууд хамтын амжилтаа харуулсан өдрүүд болж өндөрлөлөө.  цааш унших →
М-Си-Эс Группын “Оюутны тэтгэлэгт хөтөлбөр-2013”-ын шилдгүүд тодорлоо
Нийгмийн хариуцлагаа эрхэмлэгч М-Си-Эс Группын боловсролын салбарт хэрэгжүүлдэг олон төсөл, хөтөлбөрийн нэг болох Оюутны  тэтгэлэгт хөтөлбөрийн арав дахь удаагийн шалгаруулалт амжилттай болж, шилдэг 30 оюутан тэтгэлэг, 3 оюутан ажлын байрны санал гардаж авлаа. Жил бүр уламжлал болон зохион байгуулагддаг уг хөтөлбөрийн хамрах хүрээ жилээс жилд тэлж, тэтгэлэг хүсэгч оюутнуудын чадвар, сурлагын амжилт, мэргэжлийн төрөл, чиглэл, өрсөлдөөн нэмэгдэж байгаа юм. Тухайлбал, гурван үе шаттай явагддаг энэхүү хөтөлбөрт 20 орчим их, дээд сургуулийн 600 гаруй оюутан эрдэм мэдлэг, ур чадвараа сорин өрсөлдсөн юм. Хөтөлбөрийн эхний шат болох асуудал шийдвэрлэх тестийн шалгалтанд нийт 300 гаруй оюутан тэнцсэн бөгөөд онооны жагсаалтаар тэднээс эхний 210 нь хоёрдугаар шатандаа шалгарч үлдсэн юм. Оролцогчийн харилцах, шинэ санаа санаачлага гаргах ур чадвар, багийн хамтын ажиллагааг эзэмшсэн байдал зэргийг дүгнэдэг хоёрдугаар шатнаас нийт 98 оюутан тунаж үлдэн эцсийн буюу ярилцлаганд орох шалгаруулалтанд оролцсон юм. Ийнхүү сурлагын амжилт, ур чадвараараа гурван үе шатыг давж, бусдыгаа манлайлсан МУИС, ШУТИС, СЭЗДС, ХААИС, Мандах бүртгэл дээд сургуулийн 30 оюутан 2013-2014 оны хичээлийн жилд нийт нэг сая төгрөгийн тэтгэлэг авах эрхтэй болсны 15 нь МУИС-ийн оюутан байна. Мөн төгсөх курсын 3 оюутан М-Си-Эс Группэд ажиллах урилга гардан авсны 2 нь МУИС-ийн оюутнууд байлаа.  цааш унших →
ХААН банктай хамтын ажиллагааны гэрээгээ сунгалаа
Өнөөдөр  МУИС, ХААН банктай хамтран ажиллах гэрээгээ шинэчлэн, хугацааг дахин 2 жилээр сунгаж гарын үсэг зурлаа. Гарын үсэг зурах үйл ажиллагаанд  МУИС-ийн захирлын үүрэг гүйцэтгэгч А.Галтбаяр, Эдийн засаг, хөгжлийн бодлогын асуудал эрхэлсэн дэд захирал Ч.Нарантуяа, ХААН банкны Байгууллагын хамтын харилцааны захирал Ү.Наранцэцэг, БХХ-ы менежер Г.Нямсүрэн, ХААН Сүхбаатар салбарын захирал Д.Ариунбат, МУИС тооцооны төвийн захирал Д.Энхбаатар  нар оролцсон юм.  Харилцагч банкаа сонгох асуудлыг МУИС-ийн хамт олны зөвлөл, ҮЭ-ийн төлөөлөл болоод санхүү, эдийн засгийн мэргэжлийн хүмүүсээс бүрдсэн ажлын хэсэг гарган нилээд хугацаанд судалгаа, санал асуулга, харьцуулалт хийж, ярьж байж шийдсэн.  Өнгөрсөн жилүүдэд харилцаж ирсэн ХААН банкны үйлчилгээнд манай  багш ажилчид сэтгэл хангалуун байдаг. Цаашид ч мөн харилцан итгэлцэж хамтран ажиллахдаа таатай буйгаа  ЭЗХБАЭ дэд захирал Ч.Нарантуяа хэлж байлаа.    цааш унших →
МУИС - Энэ 7 хоногт
Захиргааны зөвлөлийн хурлаар харилцагч банкны асуудлыг эцэслэн шийдвэрлэж, ХААН банк болон Голомт банктай хамтран ажиллахаар боллоо. Мөн хурлаар Санхүү, эдийн засгийн хэлтсийн бүтцийн талаар хэлэлцлээ. Ажлын байрны сонгон шалгаруулалтын дүнгээр Хангамж үйлчилгээний хэлтсийн дарга – Ш.Гончигсүрэн, Хангамж үйлчилгээний хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн – Б.Гантуяа нарыг  шинээр ажилд авсан байна. Монгол хэл, соёлын сургуулийн Гадаад хэлний тэнхимд  туслах ажилтны сонгон шалгаруулалт зарлалаа. дэлгэрэнгүй  “Математик Компьютерийн Ухаан – 2013″ эрдэм шинжилгээний хурал  боллоо.  дэлгэрэнгүй БСА-наас бүрэлдэхүүн сургуулиудын сургалтын албадын дунд туршлага солилцох аян ЭЗС дээр явагдлаа. дэлгэрэнгүй Олон улсын эрдэм шинжилгээний симпозиум боллоо. дэлгэрэнгүй Г.Буяннэмэх БНФУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэг хүртлээ. дэлгэрэнгүй 03 сарын 29-ний өглөөний 06.30 цагаас  Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар, Ардын багш,  Гавьяат хуульч Бяраагийн Чимидтэй слах ёс гүйцэтгэлээ. Ум сайн амгалан болтугай.  Сургалтын технологийн асуудлаар дотоод төсөл зарлалаа. дэлгэрэнгүй   Мэдлэгийн менежмент олимпиад 2 дахь жилдээ болно. дэлгэрэнгүй ОУХС Ёнсей Их Сургуультай хамтран онлайн хичээл явуулж эхэллээ. дэлгэрэнгүй ОҮТ-өөс 4 сарын 12-14 өдрүүдэд Хамрын хийд- Хүслийн уул аяллыг зохион байгуулна. дэлгэрэнгүй Америкийн Ричмондын Их Сургуулийн профессор   “Глобалчлагдсан эрин үеийн маркетингийн орчин үеийн асуудлууд” сэдэвт лекц уншлаа. дэлгэрэнгүй “Ирээдүйн сайн сайхны төлөө” тэтгэлэгт хөтөлбөр зарлагдлаа. Сумитомо корпорацийн нэрэмжит тэтгэлэгт хөтөлбөрт тэнцсэн оюутны нэрс тодорлоо. Зөвхөн МУИС-ийн төгсөгч оюутнууд хамрагдах боломжтой БНСУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэг зарлагдлаа. дэлгэрэнгүй Голомт банкны нэрэмжит ЭШБХ-д оролцохыг урьж байна. дэлгэрэнгүй Финляндын Турку их сургууль магистрын хөтөлбөр болон зуны сургалтанд хамрагдах боломж. дэлгэрэнгүй М.Баярпүрэв: Манай залуусын электрон системийн дизайны мэдлэг хаа ч гологдохгүй.  дэлгэрэнгүй     цааш унших →
Г.Буяннэмэх БНФУ-ын Засгийн газрын шагнал хүртлээ
   МУИС-ийн Франц-роман судлалын тэнхимийн зөвлөх профессор,  доктор Г. Буяннэмэх БНФУ-ын Засгийн газрын Палм Академик (Palmes académiques) одонгоор шагнуулсаныг Франц улсаас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхэт элчин сайд Ив Дөлоне гардууллаа. Уг шагналыг Наролеон Бонапарт 1808 онд санаачилан Их дээд сургуулийн эрдэмтэн мэргэд, багш, сурган хүмүүжүүлэгчид олгож байжээ. 1955 оноос морьтон, офицер, захирагч гэсэн гурван зэрэглэлтэй болгожээ. Зөвлөх профессор Г. Буяннэмэхэд тэргүүн “захирагч” зэргийн  одонг хүртээсэн нь Монгол-Франц улсын олон талт хамтын ажиллагаа өргөжин хөгжих, нэн ялангуяа боловсрол, шинжлэх ухааны салбар, франц судлалыг хөгжүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг өндрөөр үнэлсэн явдал юм. Мөн Монгол улсад франц хэлтэн мэргэжилтэн бэлтгэсний 50 жилийн ойн үеэр уг шагналыг гардан авснаараа түүхэн, онцлогтой үйл явдал боллоо.             Профессор Г. Буяннэмэх 1973 оноос МУИС-ийн Хэл бичгийн факультетийн Гадаад хэлний тэнхимд франц хэлний багшаар ажлын гараагаа эхэлсэн. Монгол улсад франц хэлний мэргэжилтэн бэлтгэх, гадаад хэл заах онол аргазүй, хэлшинжлэлийн магистр, докторын сургалтаар судлаач, эрдэмтэн бэлтгэх, гадаад хэлний сургалтын технологийг шинэчлэх үйлсэд хүчин зүтгэж олон зуун шавь төрүүлсэн гавьяатай нэгэн билээ. Тэрбээр Монгол улсад “Франц судлал”-ыг хөгжүүлэх, орчин цагийн халхын аман аялгууны авиалбарыг туршилт авиазүйн аргаар судлах ажлыг үргэлжлүүлэн залуу судлаачдыг бэлтгэж буй. Монгол судлалын нэрт эрдэмтдийн бүтээлийг францаас монголчилон эрдэм шинжилгээний эргэлтэнд оруулахын зэрэгцээ монгол зохиолчдын бүтээлийг франц хэлээр орчуулан монгол хэл соёлыг түгээж буй эрдэмтэн юмаа.             1999 онд “Франц хэлний авиазүйг монгол хүнд заах аргын асуудал” сэдвээр СХУ-ны докторын (Ph.D) зэрэг горилсон. “Франц хэлний сурах бичиг” (1985), Франц хэлзүй, тэргүүн дэвтэр (1997, 2001, 2006), Франц хэлзүй, дэд дэвтэр (2001, 2008), Франц хэлний авиазүй (2010) зэрэг сурах бичиг, гарын авлага 5, толь бичиг 1, эрдэм шинжилгээний 20 гаруй өгүүлэл бичиж хэвлүүлсэн байна.             Монгол улсад Франц хэлний монгол багш нарын холбоог байгуулан олон улсын франц хэлний багш нарын холбоонд (FIPF) гишүүнээр элсүүлж, Ази номхон далайн бүсийн комисст орж олон улсын бүсийн үйл ажиллагаанд франц хэлний монгол багш нарыг тогтмол оролцуулж буй билээ. Франц хэлний монгол багш нарын холбооны “APMLF” сонин, “Франц судлал” сэтгүүлийг үндэслэн, улсын хэмжээнд жил тутам зохиогддог Франц цээж бичиг, дууны уралдааныг тогтмол зохион байгуулж франц хэл соёлыг түгээж буй.             Үе үеийн франц хэлт монгол мэргэжилтэн бэлтгэж буй эрдмийн цагаан үйлст амжилт хүсэн, мянга мянган шавь, сургуулийн хамт олон, тэнхимийн нэрийн өмнөөс аз жаргал, сайн сайхан бүхний дээдийг хүсэн ерөөе!  цааш унших →
М.Баярпүрэв: Манай залуусын электрон системийн дизайны мэдлэг хаа ч гологдохгүй
МУИС-ийн бүрэлдэхүүн сургууль тус бүр дээр шилдэг профессорын багууд ажиллаж байгаа билээ. Эдгээр багуудын нэг болох Чип-системийн сургалт, судалгааны чиглэлээр ажиллаж буй профессорын багийн ахлагч,  МТС-ийн багш, доктор  М.Баярпүрэвтэй  ярилцлаа.  - Та профессорын багийнхаа судалгааны чиглэлийг танилцуулаач. Шинэхэн багийн маань ажил хэр төвхнөж байна? Манай баг радио холбоо болон роботик хоёрыг судалгааныхаа үндсэн чиглэл болгон явж байгаа. Үүн дотроо бид дараах үеийн өргөн зурвасын хөдөлгөөнт холбооны модуляц, алдаа засах кодууд болон роботын динамик, оновтой удирдлага, компьютер хараа (computer vision), дүрс боловсруулалт зэрэг чиглэлд судалгаа хөгжүүлэт хийж байгаа. Мөн суурь математик техникээ сайжруулах үүднээс МКС-тай хамтран Ли бүлгийн (түүн дотроо эргэлтийн болон Лоренцийн бүлэг)  дүрслэл, төгсгөлөг цагирагийн семинарыг тогтмол хийдэг. Нэгэнт бид инженерийн чиглэлийн судалгааны баг болохоор гаргасан үр дүн, алгоритмуудаа бодит бүтээгдэхүүн, тодруулбал хагас дамжуулагч чип болгохыг зорьдог. Одоогоор бид хоёр төсөл дээр ажиллаж байгаа. Нэг нь алгоритмийн хувьд дуусчихсан. Чипнийхээ архитектор руу ороод явж байна. Энэ маань залуурдагдаггүй тэнхлэг бүхий роботын байршил, координатыг олох алгоритм юм. Эхний ээлжинд хөвөгч таслалтай, нэмж хасч, үржиж хуваадаг электрон хэлхээгээ хийж байгаа. - Чип дизайны чиглэлээ жаахан дэлгэрүүлэхгүй юу? Чипийг бүтээх процессыг үндсэндээ хоёр хэсэг хувааж болно. Нэг нь фабрикац (fabrication), нөгөөх нь дизайн. Сүүлийн үед хагас дамжуулагчийн аж үйлдвэрлэлд энэ хоёрыг тус нь авч явдаг бизнесс модел руу ороод байгаа. Хамгийн сүүлд хуучнаар үлдсэн Японы компаниуд энэ модел руу шилжих бүтцийн өөрчлөлт ид явагдаж байгаа. Зөвхөн дизайн хийдэг компаниудыг фаблесс компани гэдэг. Энэ нь анхны хөрөнгө оруулалт бага шаарддаг бөгөөд манай улс шууд ороход тун тохиромжтой зах зээл гэж би хардаг. Боловсон хүчнээ л сайн бэлдээд авах хэрэгтэй. Бид электрон системийнхаа дизайныг, тодруулбал logic synthesis, layout, тестийг монголдоо хийгээд түүнийгээ Япон, Тайван зэрэг улс руу явуулж фабрикац хийнэ. UNIQLO, Gap зэрэг хувцасны компаниуд загвараа өөрсдөө хийгээд хятадын компаниар оёулдагтай адил гэх үү дээ. - Чип дизайныг монголд үйлдвэрлэх боломжтой юу Бүрэн боломжтой. Манай залуусын электрон системийн дизайны онолын мэдлэг хаа ч гологдохооргүй. МТС-д багшилж байсан С.Энхболд багш маань АНУ-д суралцаж, ажиллаж ирээд FPGA-г (програмчлагддаг логикууд) манай сургалтанд нэвтрүүлсэн нь энэ салбарын хөгжилд томоохон түлхэц өгсөн. Одоо бид дахин нэг үсрэлт хийж хагас дамжуулагч чип дезайн руу орох хэрэгтэй. Бидэнд суурь байгаа. Харин layout, симүляц, тест нь FPGA-с нилээд өөр бөгөөд фабрикацид хэрэглэгдэх хими-технологийн процесс, нано хэмжээст транзисторуудын моделийн суурь болсон хатуу биеийн физикийн онолуудыг мэдэх шаардлага байгаа. Үүнд манай ФЭС, МКС, ХХИС-н холбогдох багууд ч хамтран ажиллаж, идэвхтэй оролцоосой гэж боддог. - Монголд амжилттай хэрэгжих боломж хэр вэ Алгеритмуудаа туршаад чип болгохоор ажиллаж байна. Биднийг МУИС-н удирдлага, ялангуяа эрдэм шинжилгээ инновацын хэлтсийн хамт олон маш сайн ойлгож дэмжиж байгаа. ШУТИС—тай ч энэ салбарт хамтран ажиллах гэрээ байгууллагдсан. Бид чип-дизайны EDA програм хангамж үйлдвэрлэлийн тэргүүлэгч Synopsys компанитай удтал хэлцээр хийсний үр дүнд 2012 оны 5 сард гэрээ байгуулж суурь програм хангамж авахаар болсон. Гэсэн хэдийг ч санхүүжилтийн асуудал, янз бүрийн шалтгаанаар хойшилсоор өдий хүрсэн. Саяхан ректоратаас санхүүжилтыг зөвшөөрч МУИС-аас  25 мянган ам. доллар гаргаж өгөхөөр болсон. ШУТИС-аас ч төдий хэмжээний санхүүжилт гаргаж 4 сараас EDA программ хангамжаа суурилуулахаар боллоо. Одоо төсөл маань амжилттай хэрэгжих эсэх нь биднээс л хамаарах боллоо доо. - ШУТИС, МУИС хамтран авч байгаа лабориторийг программ хангамж гэж ойлгохнээ дээ. Яг тийм. Энэ нь хүчин чадал сайтай сервер компьютер дээр ажилладаг. Тэр сервер компьютерийг МУИС-аас профессорын багуудыг дэмжиж өгсөн мөнгөөр авья гэж манай баг шийдсэн юм.  МТС-ийн  Эрдмийн зөвлөл ч дэмжсэн. Хувцасны загвар хийхэд  эсгүүрийн жижиг лаборитори маягийн юм хэрэгтэй байдаг шүү дээ, иж бүрэн тоноглолтой. Эсвэл харуул, хөрөө, цүүц, алхтай мужааны жижиг цех ч гэмээр юмуу.  Эдгээр програм хангамжууд  нь тийм л цех гэж ойлгож болно. Чип дизайн хийхэд нэн шаардлагатай програм хангамжуудын цуглуулга. Энэ лаборатори маань монгол нээлттэй лаборатори байна. Хэн ч очоод чипээ дизайн хийж болно. - Та бүхний хийж байгаа энэ зүйлийг хэрхэн ашиглах боломжтой вэ? Роботын координат олдог алгоритмыг бол анх Робокон тэмцээнээс гарч ирсэн бодлого байгаа юм. Сүүлийн үед жолоочгүй машинын судалгаа хөгжүүлэлт их эрчимтэй явагдаж байгаа. Гүүглийн жолоочгүй машин, Тоётагийн i-unit гээд бий. АНУ-н батлан хамгаалахынхан ч их ач холбогдол өгч жил бүр “DARPA Grand Challenge” уралдаан явуулдаг. Жолоочгүй машинд координатаа локаль орчинд миллиметрийн нарийвлалтай мэдэх шаардалага гардаг. Бидний бүтээлийг жишээ нь үүнд хэрэглэж болох юм. Дэлхийд төстэй алгоритмыг хийсэн байхыг үгүйсгэхгүй. Бид энэ тал дээр бол бүрэн мэргэшээгүй. Төстэй бодлого дээр ажиллаж байгаа дэлхийн бусад багуудын судалгааны үр дүнг сайн мэдэхгүй л гэсэн үг. Гэхдээ л энэ алгоритм маань сайн ажиллаж байгаа. Бид хангалттай хөгжүүлсэн, тестелсэн болохоор чип-дизайны эхний pilot төсөл болгож хийхээр шийдсэн. Монгол улсын хэмжээнд чип-дизайн хийж сурахыг хүссэн хэн ч болов энэ төсөл дээр нэгдэж болно. Бид нээлттэй заагаад өгнө. Бусад алгоритмуудын хувьд манай багийн оюуны өмч байх болно. - Та өөрөө энэ чиглэлтэй холбоотой сэдвээр судалгаа хийж байсан уу. Үгүй, үгүй. Монголд ирээд л Робокон тэмцээнийг харж байгаад санаанд орсон практик бодлого гэх үү дээ. Өөр нэг төсөл маань харин миний  докторын судалгааны чиглэлтэй холбоотой. Хурдтай хөдөлж буй орчинд өргөн зурвасын интерференц бага өгдөг модуляцийн арга байгаа юм. Түүндээр бол хэн хаана юү хийгээд байгаад андахгүй. Оригналь үр дүнгүүддээ  ч мэдэж байна. Гэхдээ Чип болгоход судалгааныхаа хувьд арай л дуусаагүй байгаа. Цааш хөгжүүлэх зүйл нилээд байгаа. - Танай профессорын баг хэдэн хүний бүрэлдэхүүнтэй байна вэ. Манай багийн бүрэлдэхүүнд Р.Амартүвшин, Баттогтох гээд 2 залуу багш байна. Амартүвшин маань бол дүрс боловсруулалт компьютер хараагаар мэргэшиж байгаа. Баттогтох бол саяхан БНСУ-д Чип дизайнаар төгсөөд ирсэн. Мөн магистрын 3-4 оюутнууд байгаа.  - МУИС профессорын багийн тогтолцоогоор ажиллаж эхэлж байна. Таны бодлоор? Би японы Нагояагийн их сургуулийг Pulse- shaping OFDM Systems for Time- Freguency Dispersive Channels сэдвээр эрдмийн зэрэг хамгаалсан. Японд бол оюутнууд бакалаврынхаа 4-р курсээс эхэлж албан ёсоор аль нэг лабориторид харьяалагдаж судалгаа хийдэг. Бакалаврын 4, магистр, докторын оюутнууд лабораторид ажилладаг.  Тэгэхээр МУИС-д хэрэгжих гэж буй профессорын багийн систем нь тэр хандлага руу чиглүүлэх оролдлого гэж үзэж дотроо баяртай байна.  Сургуулийн удирдлага профессорын багуудаа маш их дэмжиж байна. Гэхдээ жижиг сажиг асуудлууд байна. Манайх чинь байр сав багатай. Оюутнуудтайгаа нийлээд суучих өрөө оройдоо л сулардаг. МТС-ийн хувьд профессорын багууд нь одоохондоо сайн дурын байдалтай л байна. Оюутнууд сонирхлынхоо түвшинд бидний судалгааны ажлыг сонирхож байвал бидэнтэй нэгдээд ажиллаж байна. Албан ёсны бүтцэд орсон юм бол хараахан алга байна л даа. Бүгдийг хүчээр хийж болохгүй байх. Яваандаа жигдрээд профессорын багууд өөрийн гэсэн байр савтай, оюутан бүр аль нэг лабораторид харъяалагдаад судалгаагаа хийдэг цаг удахгүй ирэх байх гэж бодож байна. - Ярилцсанд баярлалаа.    цааш унших →
ОЛОН УЛСЫН ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ СИМПОЗИУМ БОЛЛОО
   Монгол Улсын шинэчлэлийн засгийн газрын мөрийн хөтөлбөрт монгол судлалыг хөгжүүлэх тухай заасан бөгөөд өнгөрсөн хугацаанд хэд хэдэн арга хэмжээ авсны нэг нь монгол хэл бичгийн боловсролыг сайжруулах арга хэмжээний тухай 37 дугаар тогтоол билээ. Уг тогтоолтой уялдуулан МУИС-ийн Монгол Судлалын Хүрээлэн, Олон Улсын Монгол Судлалын Холбоо, Монгол Хэлбичгийн Багш Нарын Үндэсний холбоо хамтран “Монгол хэлбичгийн тулгамдсан асуудал” сэдэвт олон улсын симпозиум Улаанбаатар хотноо энэ сарын 23-нд зохион байгуулж Япон, ХБНГУ, БНХАУ, Итали, БНСолонгос зэрэг улсын болон МУИС, ШУА, МУБИС, ХИС, ШУТИС-ийн үе үеийн эрдэмтэд, залуу судлаачид, БШУЯамны мэргэжилтнүүд, Ерөнхий боловсролын сургуулийн багш, сурган хүмүүжүүлэгчид, хэвлэл мэдээллийн байгууллагын ажилтан нар оролцлоо. Хурлаар монгол бичиг, монгол хэл, хэлний хэрэглээ, заах арга зүй, монголын утга зохиолын асуудлаар 20 орчим илтгэл хэлэлцүүллээ. Эрдэмтэн судлаачид олон чухал сэдэв хөндөн хэлэлцсэний дотор монгол бичгийг албан ёсны хэрэглээ болгох тухай, төрийн бичиг болгон хэрэглэх, эх хэлний боловсролыг дээшлүүлэх, сургалт, аргазүй, стандартын асуудлыг шинэчлэх зэрэг олон талаар санал солилцлоо. Тус хуралд МУИС-ийн эрдэм шинжилгээ, инновацийн асуудал эрхэлсэн дэд захирал Ч.Ганзориг оролцож Монгол судлал үүний дотор монгол хэл бичгийн талаар МУИС-иас баримталж байгаа бодлого, үйл ажиллагааг танилцууллаа. Ч.Нацагдорж  цааш унших →
 ОУХС Ёнсей их сургуультай хамтран онлайн хичээл явуулж эхэллээ
МУИС-ийн ОУХС-ийн Олон улсын харилцааны тэнхим, БНСУ Ёнсей Их Сургуулийн “Өрнө Дорно судлалын хүрээлэн”-тэй хамтран “Бүс нутаг судлал” хичээлийн хүрээнд “Зүүд Хойд Ази ба БНСУ-ын гадаад бодлого” сэдвээр нийт 32 цагийн онлайн хичээлийг өнөөдрөөс тус сургуулийн III  IV дүгээр курсын оюутнуудын дунд англи, солонгос хэлээр явуулж эхэллээ. Хичээлийг Ёнсей их сургуулийн улс төр, гадаад бодлого судлалын тэнхимийн багш Бэ Жон Юн англи хэлээр, мөн тэнхимийн багш, Өрнө дорно судлалын хүрээлэнгийн захирал И Ён Ху солонгос хэлээр удирдан явуулах юм. Хичээлийн агуулгад Зүүн Хойд Азийн түүхэн болон өнөөгийн улс төрийн нөхцөл байдал, БНСУ-ын Зүүн хойд Азид явуулах гадаад бодлого, Бүс нутгийн маргаантай асуудлууд, Солонгосын хойгийн асуудал, Хоёр солонгосын харилцаа, БНСУ-ын гадаад бодогын түүхэн тойм, нийгэм улс төр, эдийн засаг, соёлын бодлого зэрэг сэдвүүд багтаж байгаа юм байна. 3-р сарын 25-аас зургаадугаар сарын 10-ны өдрүүдэд үргэлжлэх уг онлайн хичээл нь 24 цагийн онлайн лекц, 8 цагийн семинар хичээлээс бүрдэх бөгөөд долоо хоног бүрийн даваа, лхагва гарагийн 16:00 цагаас  тус сургуулийн хичээлийн байранд явагдах юм. Шилдэг оюутнууд 2013 оны зун Ёнсей их сургууль дээр зохион байгуулагдах ” Зүүн Хойд Ази ба Солонгосын гадаад бодлого” сэдэвт семинарт оролцох юм байна.    цааш унших →
Copyright © 2009 МУИС. All rights reserved.