САТРЕПС төслийн Хамтарсан зохицуулах хорооны хурал боллоо

Share Button

“Нүүдэлчин Монголчуудын уламжлалт мэдлэгт тулгуурлан бэлчээрийн тэжээлийн зэрлэг ургамлыг зүй зохистой ашиглах замаар бэлчээрийг сайжруулах нь” сэдэвт САТРЕПС төслийн Хамтарсан зохицуулах хорооны хурал боллоо. Хурлыг 2023 оны наймдугаар сарын 28-ны өдөр МУИС-ийн Эрдмийн танхимд зохион байгуулав.

САТРЕПС бол дэлхийн дулаарал, бионөөц, байгалийн гамшиг, халдварт өвчин зэрэг хүн төрөлхтний өмнө тулгарч буй нийтлэг асуудлыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй шийдэхэд тус дэм үзүүлэх зорилго бүхий Япон болон хөгжиж буй орны хооронд хэрэгжүүлдэг хамтарсан судалгааны төсөл юм.  Төсөл 2020 оны долдугаар сарын 06-ны өдрөөс эхлэн таван жилийн хугацаанд хэрэгжих юм.

Төслийг Монгол талаас МУИС (профессор Ж.Батхүү), ХААИС-ийн Мал эмнэлгийн хүрээлэн, Мал аж ахуйн эрдэм шинжилгээний хүрээлэн, Экосистемийн судалгааны төв, Монос Эм судлалын хүрээлэн, Гарааны компанууд, Япон талаас Токиогийн их сургууль (профессор Т.Асами) нар ахалж, Тохокүгийн анагаах ухаан, эм зүйн их сургууль, Киотогийн их сургууль, Хүнс, хөдөө аж ахуйн үндэсний хүрээлэн хамтран оролцон хэрэгжүүлж байна. Хоёр орны судлаачид судалгааны гурван нэгжид хуваагдан ажиллаж байгаа ба үүнд,

  • Хурдан өсөлт хөгжилттэй болон хүрээлэн буй орчны стресст тэсвэртэй ургамлыг илрүүлэх, тэдгээрийн генийн судалгаа (профессор Т.Накано, дэд профессор Б.Даваапүрэв)
  • Малын эрүүл мэндэд ашиг тустай функциональ ургамлыг илрүүлэх, тэдгээрийн химийн найрлага, бүтээгдхүүн хөгжүүлэлт (профессор К.Сасаки, доктор Ц.Бямбажав)
  • Дээрхи ургамлуудыг ашиглан бэлчээрийг нөхөн сэргээх технологи боловсруулах, сорт хөгжүүлэлт (профессор Т.Окүро, доктор М.Эбина, профессор Ж.Ундармаа, доктор Д.Алимаа) багтана.

Энэ удаагийн хуралд төслийн хамтарсан зохицуулах хорооны гишүүд, хоёр талын судлаачдаас гадна төслийн явцтай газар дээр нь танилцаж дунд хугацааны үнэлгээ хийхээр ирсэн Япон Улсын олон улсын хамтын ажиллагааны байгуулллага (JICA, Japan International Cooperation Agency), Шинжлэх ухаан, технологийн агентлаг (JST, Japan Science and Technology Agency)-ийн төлөөлөгчид оролцсон нь онцлог байв.   Төлөөлөгчид төслийн лабораторийн болон хээрийн судалгааны ажилтай газар дээр нь биечлэн танилцав. Хамтарсан зохицуулах хорооны хуралд судалгааны нэгж тус бүр 30 минутын илтгэл тавьж хэлэлцүүллээ. Мөн төслийн албан ёсны бичиг баримт болох Хэлэлцүүлгийн протоколд тусгагдсан зарим шалгуур үзүүлэлт, тухайлбал, төслийн судалгааны ажлын үр дүн 10 малчин өрхийн амьдрал, дөрвөн га бэлчээрийн нөхөн сэргээлтэнд тусгалаа олсон байхаар тодорхой болгон батлав.

Тухайлбал, төсөл хэрэгжих хугацаанд 10 өрхийн өвөлжөөн дээр тус бүр 50м х 50м хэмжээтэй газар хашиж, байгалийн жамаар нөхөн сэргээхийн хамт тухайн малчны бэлчээрт буй мод, бут, жимс жимсгэнэ, балт, уурагт тэжээлийн, эмийн, гоёл чимэглэлийн, хорт зэрэг ургамлаас бүрдэх “Бичил бэлчээр-Малчны төгөл, Mini pasture-Nomad’s garden” байгуулах юм. Энэ нь малчин хүн өөрийн бэлчээрийн талаар мэдлэгтэй болох, түүнээ зүй зохистой ашиглах, туслах аж ахуй хөгжүүлэх, өрхийн хэрэгцээгээ хангах, нэмэлт орлого олох, мах, сүү зэрэг бүтээгдхүүнийхээ үнэ цэнийг нэмэгдүүлэх, малчны хотонд түшиглэсэн аялал жуулчлалд хувь нэмрээ оруулна. Мөн төслийн судалгааны үр дүнд хавар эртийн гишүүнэ, шарилж ашигласан ядарч туйлдсан малыг тэнхрүүлэх үйлчилгээ бүхий тамир оруулагч, намар оройн шарилж ашигласан малын тарга хүч тогтоох, амьдын жин алдалтыг сааруулах үйлчилгээ бүхий тарга тогтоогч тэжээлийн нэмэлт, гар тэжээл үйлдвэрлэх жор, технологи боловсруулан мал аж ахуйн үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна.

Төсөлд хоёр улсын олон их сургууль, судалгааны хүрээлэн, судлаачид оролцож, МУИС, ХААИС-д орчин үеийн судалгааны багаж төхөөрөмж нийлүүлэгдэж, залуу судлаачид урт, богино хугацаагаар мэргэжил дээшлүүлж, Монгол Улсын өмнө тулгарч буй малын эрүүл мэндийг хамгаалах, бэлчээрийн доройтлыг бууруулах шинжлэх ухааны үндэслэлтэй салбар дундын цогц судалгааны ажил хийгдэж байна.

 

Сул хараатай иргэдэд
зориулсан хувилбар
Энгийн хувилбар